De nalatenschap van Menachem Kaiser, een zoektocht naar familiegeschiedenis

In de Nalatenschap gaat de Amerikaanse schrijver Menachem Kaiser op zoek naar zijn familiegeschiedenis. Zijn grootvader probeerde als Joodse overlevende van de Tweede Wereldoorlog hun huis in Polen terug te vorderen, zonder succes. Jaren later gaat Menachem ermee aan de slag en bijt zich er in vast. Het blijft niet bij formulieren invullen, maar hij reist meerder keren af naar Polen en huurt advocaat ‘The Killer’ in om hem bij te staan.

Zoektocht in Polen

Menachem gaat in de Poolse stad Sosnowiec op zoek naar het huis van zijn grootouders. Hij knoopt een praatje aan met de huidige bewoners, het blijkt een appartementencomplex te zijn, en ontdekt zo wat van de geschiedenis van het pand. Met dubbele gevoelens, want hij praat dus eigenlijk met de mensen waarvan hij het huis wil opeisen. Pas later blijkt dat de situatie toch iets anders in elkaar steekt, en blijkt de zoektocht naar de nalatenschap door de vertaling van documenten van het Pools naar het Engels te veranderen. Ook blijkt het een hele opgave te zijn om zijn voorouders dood te verklaren (wat nodig is voor het eigendom van het pand) en belandt Menachem in de Poolse bureaucratie.

Zijn vader is een nuchtere man, die niet zo op zoek is naar het verleden. Maar door de nieuwsgierigheid van Menachem, komen er zaken in beweging. Herinneringen komen naar boven, hij ontdekt nieuwe kanten aan hun familiegeschiedenis. Zeker wanneer hij er bij toeval achter komt dat een beroemde Joodse man met dezelfde achternaam toch familie blijkt te zijn, terwijl decennia lang de aanname was dat zijn grootvader de enige overlevende van de familie was.

De nalatenschap

Nazischatten in de tunnels

Deze beroemde Joodse man is een neef van Menachem’s grootvader. Hij heeft een dagboek bijgehouden tijdens het graven van tunnels waar de nazi’s spullen van Joodse mensen verborgen hielden. Een soort schatkamers. Er blijkt in Polen een kleine groep mensen te zijn die op de schatten ‘jaagt’ en Menachem komt met hen in contact en gaat ook mee op een schattentocht. Met opnieuw een dubbel gevoel: van wie zijn deze schatten, deze nalatenschap, eigenlijk? De Polen graven ze op, de Nazi’s hebben ze daar verstopt en ze zijn van Joodse burgers. Van deze schatzoekers hoort hij van het dagboek en zo komt hij een compleet nieuwe familielijn en geschiedenis tegen.

Omwoelen van de Nalatenschap

In de Nalatenschap gaat het dus over het ontdekken van de familiegeschiedenis.Maar ook om de vraag aan wie de Nalatenschap toe behoort. Symbolisch gezien: als Joodse Amerikaan is Menachem eigenlijk een toerist in Polen. Maar ook letterlijk, van wie is het pand, van wie zijn de spullen? En vanuit zijn grootvader gezien: waar heb je nog recht op als je gedwongen vertrokken bent? En welke impact heeft zo’n zoektocht op de familiebanden onderling.

De Nalatenschap is een interessant boek. Met een andere kijk op de Tweede Wereldoorlog dan die wij hier in Nederland vooral kennen. Zo wist ik bijvoorbeeld niks van de tunnels die gegraven zijn, waar allerlei verhalen aan vast zitten.

Aan het einde van het boek vraagt Menachem zich hardop af of hij het verkeerd heeft aangepakt door het boek als een gedenkschrift te schrijven. Of dat hij het had moeten schrijven als een roman. Ik denk niet dat hij het verkeerd heeft aangepakt. Maar ik vond het soms wel wat zoeken of wennen wat ik nu precies aan het lezen was. Sommige hoofdstukken voelen wel meer verhalend, romanachtig. Andere delen lijken meer op een verslag of een dagboek van deze zoektocht. Los van deze stijltwijfel is de Nalatenschap een mooi en interessant boek, over een familiegeschiedenis die samenvalt met de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog.  

Specificaties De nalatenschap

Auteur: Menachem Kaiser | Uitgever: Thomas Rap | Vertaald door Fred Hendriks | September 2021 | 9789400408821 | 320 pagina’s | Meer informatie bij je lokale boekhandel of vind je hier

De nalatenschap
Footer5
Anouk
Delen is enorm lief

Ik ben Anouk (40) en samen met mijn zoon Mels van 11 jaar lezen we graag wat af. Althans, ik lees alles wat los en vast zit. Papier en e-reader. Mijn zoon leest alles wat niet saai is. Naast schrijven en boeken verslinden, wandel ik ook graag. En soms met iets meer tempo, dan hardloop ik lekker door Zwolle.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Post comment

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.